Górnictwo w duchu zrównoważonego rozwoju – spotkanie w Bogdance inspiracją dla Kongresu 2050.pl

Wizyta Głównego Geologa Kraju, prof. dr. hab. Krzysztofa Galosa, w Lubelskim Węglu „Bogdanka” S.A. i na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w dniu 18 grudnia 2024 roku stała się wydarzeniem o przełomowym znaczeniu dla polskiego górnictwa. Spotkanie z Radą Naukową ds. Ochrony Środowiska przy LW Bogdanka, połączone z debatą środowisk akademickich, administracji geologicznej i przedstawicieli przemysłu, wyznaczyło nowy kierunek myślenia o zrównoważonym rozwoju sektora surowcowego w Polsce.

W centrum rozmów znalazły się kwestie transformacji energetycznej, ochrony środowiska i nowoczesnych technologii wspierających procesy monitorowania środowiska górniczego. To właśnie podczas tej wizyty narodziła się idea, by VI Polski Kongres Górniczy – najważniejsze forum dyskusji o przyszłości polskiego górnictwa – odbył się na Lubelszczyźnie, w regionie, który łączy tradycję eksploatacji surowców z nowoczesnym spojrzeniem na ekologię, innowacje i odpowiedzialność społeczną.

Lubelska Bogdanka, od lat postrzegana jako model nowoczesnego, niskoemisyjnego górnictwa, stała się w grudniu 2024 roku miejscem, w którym spotkały się trzy filary polskiej transformacji surowcowo-energetycznej – nauka, administracja i przemysł. Dyskusje prowadzone w ramach wizyty prof. Galosa ukazały potencjał Lubelszczyzny jako regionu, który może wyznaczać nowe standardy w zakresie gospodarki obiegu zamkniętego, rekultywacji terenów pogórniczych oraz wykorzystania sztucznej inteligencji i geoinformacji w ochronie środowiska.

18 grudnia 2024 roku w Lublinie i Bogdance odbyło się wyjątkowe spotkanie Głównego Geologa Kraju, prof. dr. hab. Krzysztofa Galosa, z Radą Naukową ds. Ochrony Środowiska przy Lubelskim Węglu „Bogdanka” S.A., władzami Spółki oraz przedstawicielami środowisk naukowych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Wizyta ta, której motywem przewodnim były „Wyzwania i szanse zrównoważonego rozwoju LW Bogdanka w kontekście uwarunkowań środowiskowych i społeczno-gospodarczych”, stała się punktem zwrotnym w dyskusji nad przyszłością górnictwa i impulsem do zainicjowania idei organizacji VI Polskiego Kongresu Górniczego na Lubelszczyźnie.

Podczas seminarium i wizyty roboczej omówiono kluczowe kwestie związane z zieloną transformacją sektora wydobywczego, gospodarką obiegu zamkniętego oraz kierunkami zrównoważonego rozwoju Spółki Bogdanka, która od lat konsekwentnie łączy efektywność produkcyjną z odpowiedzialnością środowiskową.

– „Lubelski Węgiel Bogdanka to dziś symbol nowoczesnego górnictwa, które potrafi połączyć racjonalne wykorzystanie zasobów z troską o środowisko. Chcemy, aby te doświadczenia stały się ważnym głosem w ogólnopolskiej debacie o przyszłości surowców i energii w Polsce” – podkreślił prof. dr hab. Krzysztof Galos, Główny Geolog Kraju, podczas otwarcia spotkania w Centrum ECOTECH-COMPLEX UMCS.

W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele administracji rządowej, władz spółki, naukowcy i eksperci. JM Rektor UMCS, prof. Radosław Dobrowolski, witając uczestników, zwrócił uwagę na znaczenie współpracy nauki i przemysłu:

– „Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej od lat współpracuje z Bogdanką, łącząc potencjał naukowy z praktyką gospodarczą. To przykład, jak nauka może wspierać odpowiedzialny rozwój regionu i tworzyć nowe kompetencje dla przyszłej gospodarki surowcowej” – mówił Rektor.

Prezes Zarządu LW Bogdanka, Zbigniew Stopa, zaprezentował strategię rozwoju Spółki do 2049 roku, w której szczególne miejsce zajmuje dekarbonizacja, cyfryzacja procesów oraz zrównoważone gospodarowanie zasobami:

– „Bogdanka konsekwentnie rozwija się w duchu zrównoważonego rozwoju – wdrażamy technologie, które ograniczają wpływ działalności górniczej na środowisko i jednocześnie zwiększają bezpieczeństwo pracy. Wierzymy, że współpraca z nauką i administracją publiczną pozwoli nam budować przyszłość górnictwa w nowym wymiarze” – podkreślił Prezes Zbigniew Stopa.

W programie spotkania znalazły się wystąpienia naukowców z UMCS, Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, Politechniki Lubelskiej, IGSMiE PAN oraz Uniwersytetu Śląskiego. Jednym z kluczowych tematów była prezentacja koncepcji systemu SNE [Smart Nature Expert] – innowacyjnego projektu badawczo-rozwojowego łączącego dane środowiskowe, technologie AI i analizy geoinformacyjne.

– „System Smart Nature Expert pozwoli nam lepiej rozumieć dynamikę procesów przyrodniczych zachodzących w otoczeniu kopalń. To przykład, jak rozwiązania z obszaru sztucznej inteligencji mogą wspierać ochronę środowiska w regionach przemysłowych” – wyjaśniał dr hab. inż Artur Dyczko Dyrektor Oddziału Górnośląskiego PIG-PIB i adiunkt w Instytucie Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN.

Spotkanie w siedzibie LW Bogdanka poświęcono także wymianie doświadczeń z członkami Rady Naukowej ds. Ochrony Środowiska, prezentacji projektów rekultywacyjnych i omówieniu przygotowań do nowego Raportu Środowiskowego Spółki.

Podsumowując wizytę, prof. Krzysztof Galos zapowiedział, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska wraz z Państwowym Instytutem Geologicznym będzie wspierać projekty regionalne, które łączą rozwój gospodarczy z ochroną środowiska:

– „Lubelszczyzna może stać się wzorem zrównoważonego rozwoju w sektorze surowcowym. To region, w którym górnictwo nie stoi w sprzeczności z naturą, lecz poszukuje z nią harmonii. Dlatego tu właśnie zainicjowaliśmy ideę VI Polskiego Kongresu Górniczego – by pokazać, że przyszłość górnictwa może być zielona, cyfrowa i bezpieczna” – zaznaczył Główny Geolog Kraju.

Wspólny głos nauki, administracji i przemysłu sprawił, że to spotkanie uznano za symboliczny początek przygotowań do VI Polskiego Kongresu Górniczego. Wydarzenie to odbędzie się na Lubelszczyźnie w 2025 roku pod hasłem „Górnictwo 2050.pl – surowce, energia, transformacja”, stając się forum dialogu o przyszłości polskiego sektora surowcowego w dobie transformacji energetycznej.